നിയമ വ്യവസ്ഥകള്
മൂക്കന്നൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
ഖരമാലിന്യ പരിപാലന ചട്ടങ്ങൾ – 2026
Solid Waste Management Rules, 2026 പ്രകാരം തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ, വൻകിട മാലിന്യ ഉൽപ്പാദകർ എന്നിവ നിർവ്വഹിക്കേണ്ട പ്രധാന ചുമതലകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും.
തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചുമതലകൾ
Duties of Local Self Government Institutions
ജൈവ മാലിന്യം Organic Waste
അജൈവ മാലിന്യം Inorganic Waste
സാനിറ്ററി മാലിന്യം Sanitary Waste
സ്പെഷ്യൽ കെയർ വേസ്റ്റ് Special Care Waste
1. മാലിന്യ ശേഖരണവും തരംതിരിക്കലും
വീടുകൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാലിന്യം ജൈവം, അജൈവം, സാനിറ്ററി മാലിന്യം, സ്പെഷ്യൽ കെയർ വേസ്റ്റ് എന്നിങ്ങനെ നാലായി ഉറവിടത്തിൽ തന്നെ തരംതിരിച്ച് ശേഖരിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കണം.
ഇവ തമ്മിൽ കലരുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് തദ്ദേശ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ ബിൻ സംവിധാനം
- പച്ച: ജൈവ മാലിന്യം
- നീല: അജൈവ മാലിന്യം
- മഞ്ഞ: സാനിറ്ററി മാലിന്യം
- സ്പെഷ്യൽ കെയർ വേസ്റ്റിനായി പ്രത്യേക Drop-off Centres സ്ഥാപിക്കണം.
വാതിൽപ്പടി ശേഖരണം
എല്ലാ വീടുകളിൽ നിന്നും സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും തരംതിരിച്ച മാലിന്യം ശേഖരിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം ഒരുക്കണം.
ഹരിതകർമ്മസേന
മാലിന്യ ശേഖരണത്തിനായി ഹരിതകർമ്മസേനയുടെ സേവനം കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയും അവർക്ക് ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ ഉപകരണങ്ങൾ നൽകുകയും വേണം.
തരംതിരിച്ചുള്ള ശേഖരണം
ജൈവമാലിന്യം, അജൈവമാലിന്യം, സാനിറ്ററി മാലിന്യം, പ്രത്യേകതരം മാലിന്യം എന്നിവ പ്രത്യേകം ശേഖരിക്കണം.
സംസ്കരണ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കൽ
ശേഖരിക്കുന്ന മാലിന്യം കൃത്യമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് Processing Facilities-ലേക്കോ Material Collection / Recovery Facilities (MCF/MRF)-ലേക്കോ കൈമാറണം.
അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം
Infrastructure Development
MCF & RRF
അജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ തരംതിരിക്കാനും സൂക്ഷിക്കാനുമുള്ള Material Collection Facilities (MCF), Resource Recovery Facilities (RRF) എന്നിവ സ്ഥാപിക്കണം.
ജൈവമാലിന്യ സംസ്കരണ സൗകര്യങ്ങൾ
ജൈവമാലിന്യങ്ങൾ ഉറവിടത്തിലോ കമ്മ്യൂണിറ്റി തലത്തിലോ സംസ്കരിക്കാൻ തുമ്പൂർമുഴി മോഡൽ എയറോബിക് ബിന്നുകൾ, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റുകൾ എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം.
ഭരണപരമായ ചുമതലകൾ
Administrative Responsibilities
ബൈ-ലോ രൂപീകരണം
ഖരമാലിന്യ പരിപാലനത്തിനായി ചട്ടങ്ങൾക്കനുസൃതമായ ഉപനിയമാവലികൾ (By-laws) അംഗീകരിക്കുകയും നടപ്പിലാക്കുകയും വേണം.
നിയമലംഘനങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ഉചിതമായ പിഴ ശിക്ഷകളെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യവസ്ഥകളും By-laws-ൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്യണം.
യൂസർ ഫീ
മാലിന്യ ശേഖരണത്തിന് നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള യൂസർ ഫീ കൃത്യമായി പിരിച്ചെടുക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കണം.
ഖരമാലിന്യ ആക്ഷൻ പ്ലാൻ
Solid Waste Action Plan
ആക്ഷൻ പ്ലാനിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
രജിസ്ട്രേഷനും പോർട്ടൽ ഉപയോഗവും
Registration & Centralised Online Portal
കേന്ദ്രീകൃത പോർട്ടൽ
എല്ലാ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളും ബന്ധപ്പെട്ട ഏജൻസികളും കേന്ദ്രീകൃത ഓൺലൈൻ പോർട്ടലിൽ നിർബന്ധമായും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം.
EBWGR സർട്ടിഫിക്കറ്റ്
ചട്ടം 39-ലെ ഉപചട്ടം 38 പ്രകാരം Bulk Waste Generators-ന് ആവശ്യമായ Extended Bulk Waste Generator Responsibility (EBWGR) സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ പോർട്ടൽ വഴി നൽകണം.
ജൈവമാലിന്യങ്ങൾ അംഗീകൃത പ്ലാന്റുകളിൽ സംസ്കരിച്ചു എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തിയ ശേഷമേ ഇത് നൽകാവൂ.
സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്റെ കാലാവധി
ഒരു വർഷം നൽകുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾക്ക് 3 വർഷത്തെ കാലാവധി ഉണ്ടായിരിക്കും.
ഇതിനായി തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ Bulk Waste Generators-ൽ നിന്ന് ഫീസ് ഈടാക്കേണ്ടതാണ്.
ഫീസ് ഉപയോഗം
ഖരമാലിന്യ പരിപാലനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കുമുള്ള ചെലവ് കണക്കിലെടുത്ത് EBWGR സർട്ടിഫിക്കറ്റിനുള്ള നിരക്ക് നിശ്ചയിച്ച് വിജ്ഞാപനം ചെയ്യണം.
ഈ തുക മാലിന്യ സംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങളുടെ വികസനത്തിനും അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കുമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.
സംസ്കരണ പ്ലാന്റുകളുടെ റിപ്പോർട്ട്
മാലിന്യം ഏറ്റുവാങ്ങിയ അംഗീകൃത സംസ്കരണ പ്ലാന്റുകളോ Processing Units-കളോ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചതും സംസ്കരിച്ചതുമായ മാലിന്യത്തിന്റെ അളവ് സംബന്ധിച്ച വിശദമായ റിപ്പോർട്ട് കേന്ദ്രീകൃത ഓൺലൈൻ പോർട്ടലിൽ സമർപ്പിച്ചതിന് ശേഷം മാത്രമേ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനത്തിന് ആ മാലിന്യത്തിന്മേലുള്ള EBWGR സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ നൽകാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.
ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ
Waste Transportation System
പ്രത്യേക ശേഖരണ സംവിധാനങ്ങൾ
മാലിന്യം കൊണ്ടുപോകുന്ന വാഹനങ്ങളിൽ ജൈവ-അജൈവ മാലിന്യങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേകം കമ്പാർട്ട്മെന്റുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം.
സാനിറ്ററി മാലിന്യങ്ങൾക്കും മറ്റും പ്രത്യേക ക്രമീകരണം വേണം.
Spilling / Leaking ഒഴിവാക്കൽ
യാത്രയ്ക്കിടയിൽ മാലിന്യം പുറത്തേക്ക് തെറിക്കുകയോ ഒലിച്ചിറങ്ങുകയോ ചെയ്യുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം.
GPS & Digital Tracking
മാലിന്യ ശേഖരണ വാഹനങ്ങളിൽ നിർബന്ധമായും GPS Tracking Devices ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കണം.
മാലിന്യ ശേഖരണവും നീക്കവും നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന് Smart Garbage Monitoring System പോലുള്ള Digital Platforms ഉപയോഗിക്കണം.
Control Room
അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികം ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരസഭകൾ IT അധിഷ്ഠിത Monitoring സംവിധാനമുള്ള Control Rooms സ്ഥാപിക്കണം.
ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഏജൻസികൾ
തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ ചുമതലപ്പെടുത്തിയതും മാലിന്യ ശേഖരണം, തരംതിരിക്കൽ, ഗതാഗതം എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുമായ ഓരോ ഏജൻസിയും കേന്ദ്രീകൃത ഓൺലൈൻ പോർട്ടലിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേണ്ടതും കേന്ദ്ര മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡിന്റെയും കേന്ദ്ര നഗരകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുമാണ്.
റിപ്പോർട്ടിംഗും സുതാര്യതയും
Reporting & Transparency
Quarterly & Annual Reports
ശേഖരിച്ച മാലിന്യത്തിന്റെ അളവ്, അത് നൽകിയ പ്ലാന്റുകളുടെ വിവരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുത്തി എല്ലാ മൂന്ന് മാസം കൂടുമ്പോഴും (Quarterly) വർഷാവസാനവും (Annual) കൃത്യമായ റിപ്പോർട്ടുകൾ സമർപ്പിക്കണം.
ജൂൺ 30 – റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കൽ
ഓരോ വർഷവും ജൂൺ 30-നകം കഴിഞ്ഞ സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ മാലിന്യ സംസ്കരണ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഓൺലൈൻ പോർട്ടലിൽ സമർപ്പിക്കണം.
പൊതുവിവരങ്ങൾ
മാലിന്യ പരിപാലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ വെബ്സൈറ്റിലൂടെയോ മറ്റ് മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയോ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കണം.
തൊഴിലാളികളുടെ സുരക്ഷ
Worker Safety
മാലിന്യ ശേഖരണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് ആവശ്യമായ വ്യക്തിഗത സുരക്ഷാ ഉപകരണങ്ങൾ (PPE Kits) നൽകുകയും അവർക്ക് കൃത്യമായ പരിശീലനം ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം.
ബോധവൽക്കരണം
Public Awareness
പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് നിരന്തരമായ ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കണം.
നിയമലംഘനങ്ങളും പിഴയും
Violations & Penalties
നിരോധിത പ്ലാസ്റ്റിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഉപയോഗം തടയുന്നതിന് പരിശോധനകൾ നടത്തുകയും പിഴ ഈടാക്കുകയും വേണം.
നഗരസഭകളുടെ ചുമതലകൾ
Duties of Urban Local Bodies
മേൽപ്പറഞ്ഞവ കൂടാതെ നഗരസഭകൾ താഴെ പറയുന്ന നിബന്ധനകളും പാലിക്കേണ്ടതാണ്.
നഗരസഭകൾക്കുള്ള സമയപരിധി
| ജനസംഖ്യ | സമയപരിധി |
|---|---|
| പത്തു ലക്ഷത്തിന് മുകളിൽ ജനസംഖ്യ ഉള്ള നഗരങ്ങൾ | 30-09-2027 |
| 5 ലക്ഷം മുതൽ 10 ലക്ഷം വരെ | 31-03-2028 |
| എല്ലാ നഗരസഭകളും | 31-03-2029 |
ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചുമതലകൾ
Duties of Rural Local Bodies
| ജനസംഖ്യ | സമയപരിധി |
|---|---|
| 20,000-വും അതിൽ കൂടുതലും ജനസംഖ്യ ഉള്ള പഞ്ചായത്തുകൾ | 30-09-2027 |
| 10,000 മുതൽ 20,000 വരെ ജനസംഖ്യ ഉള്ളവ | 31-03-2028 |
| 10,000 വരെ ജനസംഖ്യ ഉള്ളവ | 31-03-2029 |
മുകളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന സമയപരിധികൾ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ജനസംഖ്യാ വിഭാഗം അനുസരിച്ചുള്ളതാണ്. മൂക്കന്നൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന് ബാധകമായ കൃത്യമായ സമയപരിധി ബന്ധപ്പെട്ട ജനസംഖ്യാ വിഭാഗം അനുസരിച്ച് നിർണ്ണയിക്കേണ്ടതാണ്.
വൻകിട മാലിന്യ ഉൽപ്പാദകരുടെ ചുമതലകൾ
Duties of Bulk Waste Generators
Bulk Waste Generator (BWG)
Solid Waste Management Rules, 2026 പ്രകാരം താഴെ പറയുന്ന ഏതെങ്കിലും മാനദണ്ഡം പാലിക്കുന്ന സ്ഥാപനം Bulk Waste Generator (BWG) ആയി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
രജിസ്ട്രേഷൻ
കേന്ദ്രീകൃത ഓൺലൈൻ പോർട്ടൽ വഴി അതത് തദ്ദേശ സ്ഥാപനത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം.
രജിസ്ട്രേഷൻ നിലനിൽക്കുന്നതിന് പാലിക്കേണ്ട നിബന്ധനകൾ Registration Certificate-ൽ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കും.
മാലിന്യ ശേഖരണവും തരംതിരിക്കലും
ജൈവമാലിന്യം, അജൈവമാലിന്യം, സാനിറ്ററി മാലിന്യം, പ്രത്യേകതരം മാലിന്യം എന്നിവ പ്രത്യേകം ശേഖരിക്കണം.
ജൈവമാലിന്യ സംസ്കരണം
ജൈവമാലിന്യങ്ങൾ വികേന്ദ്രീകൃത മാതൃകയിൽ Composting, Biomethanation തുടങ്ങിയ അംഗീകൃത സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉറവിടത്തിൽ തന്നെ സംസ്കരിക്കാൻ സംവിധാനം ഒരുക്കണം.
ജൈവമാലിന്യങ്ങളുടെ കൈമാറ്റം
നിലവിലുള്ള Bulk Waste Generators-ന് ഉറവിടത്തിൽ ജൈവമാലിന്യ സംസ്കരണ സംവിധാനം സ്ഥാപിക്കാനും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും സാധിക്കാത്ത പക്ഷം, അവർ ജൈവമാലിന്യം തരംതിരിച്ച് അതത് തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനം നിർദ്ദേശിക്കുന്ന അംഗീകൃത ഏജൻസിക്ക് കൈമാറണം.
കൂടാതെ തങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ജൈവമാലിന്യത്തിന് തുല്യമായ അളവിലുള്ള Extended Bulk Waste Generator Responsibility (EBWGR) സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ അതത് തദ്ദേശ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും വാങ്ങണം.
പുതിയ BWG യൂണിറ്റുകൾ
പുതിയതായി വരുന്ന എല്ലാ Bulk Waste Generators-ഉം തങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന മുഴുവൻ ജൈവമാലിന്യങ്ങളും സംസ്കരിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ ശേഷിയുള്ള ജൈവമാലിന്യ സംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങൾ നിർബന്ധമായും സ്ഥാപിക്കുകയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുകയും വേണം.
മറ്റു മാലിന്യങ്ങളുടെ കൈമാറ്റം
അജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ, സാനിറ്ററി മാലിന്യങ്ങൾ, Special Care Waste എന്നിവ പ്രത്യേകം ശേഖരിച്ച് സൂക്ഷിക്കാനും തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനത്തിനോ അവർ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഏജൻസിക്കോ കൈമാറാനും ആവശ്യമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്യണം.
വാർഷിക റിപ്പോർട്ട്
എല്ലാ വർഷവും ജൂൺ 30-നകം ഓൺലൈൻ പോർട്ടൽ വഴി വാർഷിക റിട്ടേണുകൾ സമർപ്പിക്കണം.
മറ്റ് പ്രധാന നിബന്ധനകൾ
ഓരോ മാലിന്യ ഉൽപ്പാദകന്റെയും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ
Responsibilities of Every Waste Generator
5,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ കൂടുതൽ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ
5,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ കൂടുതൽ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള എല്ലാ Gated Communities-കളും സ്ഥാപനങ്ങളും, Residents Welfare Associations, Market Associations, Hotels, Restaurants എന്നിവർ ഈ ചട്ടങ്ങൾക്കനുസൃതമായി തദ്ദേശ സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച് മാലിന്യങ്ങൾ ഉറവിടത്തിൽ തന്നെ തരംതിരിക്കുന്നത് ഉറപ്പാക്കണം.
റീസൈക്കിൾ ചെയ്യാവുന്ന വസ്തുക്കൾ അംഗീകൃത മാലിന്യ ശേഖരണക്കാർക്കോ Recycling നടത്തുന്നവർക്കോ കൈമാറണം.
പ്രധാന സമയപരിധികൾ
Important Compliance Deadlines
ഉറവിടത്തിൽ തന്നെ മാലിന്യം തരംതിരിക്കുക, ജൈവമാലിന്യം ശാസ്ത്രീയമായി സംസ്കരിക്കുക, അജൈവമാലിന്യം പുനരുപയോഗത്തിനും റീസൈക്ലിംഗിനുമായി കൈമാറുക, പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ മാലിന്യം വലിച്ചെറിയാതിരിക്കുക. ശുചിത്വവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും ഓരോ പൗരന്റെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.